Trương Tấn Sang » An Ninh Quốc Phòng – Chính Trị – Xã Hội » Ý đồ hiện đại hóa quân đội Trung Quốc chết yểu vì tham nhũng

(An ninh Quốc phòng) - Trang National Interest có bài viết “Vì sao công cuộc hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc bị chết yểu?”, nêu Bắc Kinh đạt được vài lợi ích quân sự ngắn hạn, nhưng không có nhiều tiền chi cho “cuộc chơi” dài hơi này. Một Thế Giới lược dịch bài viết nói trên của tác giả Salvatore Babones – Giáo sư xã hội học và chính sách xã hội tại Đại học Sydney và thành viên của Viện Nghiên cứu chính sách Úc.

hien dai hoa quan doi Trung Quoc,

Quân đội Trung Quốc tập luyện (Ảnh minh họa, Qz.Smartfonearena)

Hàng loạt hành vi hung hãn, bất chấp luật pháp quốc tế trên biển Đông đã khiến thế giới dồn sự chú ý về cuộc bành trướng quân sự của Trung Quốc (TQ).

Thông tin TQ xây dựng trái phép các đảo nhân tạo trên quần đảo Trường Sa của Việt Nam nhằm biến những hòn đảo này thành căn cứ quân sự giữa biển khơi, khiến cả các quốc gia trong khu vực lo ngại, chạy đua vũ trang.

Ngược với dự đoán của giới phân tích phương Tây, TQ chưa đối mặt sự sụp đổ chính trị. Sức tăng trưởng kinh tế của TQ đang tuột dốc không tránh được, nhưng nền kinh tế của họ tương đối ổn định hơn những nước lân cận.

Công cuộc hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc bị chết yểu do nạn tham nhũng. Bắc Kinh tự thừa nhận việc này. Hồi đầu năm, TQ công bố tên tuổi 16 sĩ quan cấp cao bị điều tra tham nhũng trong năm 2014, gồm các cựu sĩ quan ngành liên vận.

Tiếp theo là thông tin bom tấn: 4.024 sĩ quan, gồm 82 tướng, bị điều tra do tham nhũng, lem nhem tài chính. Không ai biết được có bao nhiêu phần của khoản chi quốc phòng tăng trưởng hai con số suốt 20 năm qua của 2 thập niên qua của TQ đã bị các quan tham “nuốt”.

Nhưng có thể suy ra thời kỳ đầu của việc chi quân sự “hoành tráng” lại trùng với quyết định của chính phủ vào năm 1998:  đóng cửa các doanh nghiệp dân sự của PLA.

Bị cắt cơ hội “kiếm chút tiền lẻ” từ các doanh nghiệp này, có lẽ các sĩ quan PLA đã chuyển từ bán hàng sang trộm công quỹ một cách trực tiếp. PLA được chia thành 7 quân khu, tạo lỗ hổng cho các sĩ quan cấp cao “gặm” ngân sách quốc phòng.

Ngay cả những quan chức cấp thấp TQ cũng nổi tiếng về trò biển thủ công quỹ, khoảng chục triệu nhân dân tệ/người.

Với quy mô tham nhũng như vậy, không có gì ngạc nhiên khi các sĩ quan bỏ tiền ra để “chạy chức”, thăng hàm để được tăng các khoản ăn chia. Điều này có lẽ làm (hoặc không làm) suy yếu khả năng sẵn sàng chiến đấu của TQ, nhưng chắc chắn nó sẽ làm chi phí quân sự tăng chóng mặt.

Khoản chi quân sự của TQ tăng phù hợp với chỉ số GDP tăng và đang ổn định ở mức khoảng 1,3% GDP, theo số liệu chính thức của Tổng cục Thống kê TQ.

TQ cũng thừa nhận chi 1,4% GDP khác cho an ninh nội địa.  Khoản này gồm cho các đơn vị bán quân sự, các cơ quan bảo vệ pháp luật.

Các nhà phân tích  phương Tây đôi lúc gộp hai số liệu này để kết luận: TQ chi gần 3% của GDP cho quốc phòng nhưng đây là một sự hiểu lầm. Hơn 80% ngân sách an ninh nội địa do chính quyền địa phương chi.  TQ có thể mập mờ với nước ngoài, nhưng có thể chắc chắn rằng họ không để các tỉnh tự phát triển khả năng quân sự.

Chi tiêu quốc phòng và GDP

Mỹ chi hơn 3% GDP cho quốc phòng, một trong những mức chi cao nhất cho quốc phòng trên thế giới. Mỹ có nền kinh tế lớn nhất thế giới, kỹ thuật cao nhất và mạng lưới liên minh quân sự toàn cầu, nên Mỹ chẳng việc gì phải quá sợ TQ. Một sự phân tích kỹ lưỡng về khuynh hướng chi quân sự cho thấy Mỹ sẽ không bao giờ sợ TQ.

Khi TQ tiếp cận một quốc gia có thu nhập trung bình, mức chi an sinh xã hội của chính phủ tăng nhanh hơn GDP. TQ đang mở rộng phổ cập giáo dục cộng đồng để phục vụ nông thôn, và đang xem xét việc mở rộng phúc lợi đô thị cho các cư dân thành thị, gồm cả những người không có hộ khẩu.

Cùng lúc, dân số TQ đang già đi nhanh chóng, gây ra áp lực to lớn lên hệ thống y tế và hưu trí. Số người trên 65 tuổi được ước tính sẽ tăng từ 10% hiện nay lên đến 20% vào năm 2035. Việc chăm sóc người gia sẽ bóp hẹp ngân sách chính phủ trong hàng chục năm tới.

Mỹ cũng như TQ đang chịu những áp lực về các ưu tiên chi quân sự và xã hội. Sự khác biệt nằm ở việc Mỹ  là một nước giàu có sẵn và không phải đối mặt với những khó khăn vĩ mô về mặt dân số. Mỹ luôn có một hệ thống thuế thu nhập linh hoạt và hiệu quả, vốn có thể nâng mức thuế lên lúc bị khủng hoảng tài chính, nhưng TQ thì không.

Như đa số các nước thu nhập trung bình, TQ đa phần dựa vào các nguồn thu lợi nhuận gián tiếp, như thuế tiêu dùng, thuế doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và buôn bán bất động sản để đáp ứng nguồn cầu ngân sách. Những loại thuế này thường tăng chậm hơn thu nhập cá nhân. Cho nên, khi TQ tiếp tục phát triển, tiền thuế thu được sẽ tăng chậm hơn nền kinh tế.

Đáng tiếc cho PLA 

Như một hệ quả, mức chi quân sự của TQ sẽ bị kẹt. PLA có thể giữ quân bình cho các chính sách tài chính, bằng cách tăng tính hiệu quả và giảm tham nhũng, nhưng những ngày tháng tăng trưởng hai con số đã trôi qua.  Không sớm thì muộn, chính phủ TQ sẽ bắt quân đội làm nhiều  hơn, với ít chi phí hơn.

Tin xấu này dành cho tất cả các sĩ quan tham nhũng  ở tất cả các cấp của PLA. Rất nhiều trong số họ  phải trả giá đắt cho chức vụ cao của họ trong quân đội.

Một trong những vũ khí tiên tiến nhất của các nền dân chủ phát triển như Mỹ, Nhật, Úc chính là khả năng tài chính của họ. Những nơi tham nhũng tràn lan như TQ và Nga có thể tạo ấn tượng bằng việc tạo được những lợi ích quân sự ngắn hạn, nhưng họ không có khả năng tài chính mạnh mẽ để cạnh tranh trong cuộc đua dài hạn này.

(Theo Một Thế Giới)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]