Trương Tấn Sang » An Ninh Quốc Phòng – Chính Trị – Xã Hội » Vì sao Đỗ Nhật Nam không thể thành những “Ngô Bảo Châu”?

(Xã hội) - Tại sao Đỗ Nhật Nam không thể trở thành những Ngô Bảo Châu tiếp theo. Hay chúng ta phải cay đắng thừa nhận: thiên tài sẽ không xuất hiện ở Việt Nam. Ai cho họ xuất hiện?

Cách đây vài năm, nguyên CEO của FPT, Trương Đình Anh từng gây xôn xao dư luận bằng phát ngôn “Ước mơ của tôi là trở thành tỷ phú năm 35 tuổi và trở thành Thủ tướng năm 40 tuổi”. Trong vô vàn giấc mơ của vô vàn người, ước mơ của Trương Đình Anh trở nên khác biệt, và anh bị “soi” chỉ vì… không chịu mơ giống họ.

Trong khi người khác bận “trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho người nghèo” hay “làm giáo viên để chăm lo sự nghiệp trồng người”… giống như những câu trả lời hay được gà cho các thí sinh hoa hậu, thì một người lại “dám” mơ làm tỷ phú và Thủ tướng.

Không được! Mơ cũng phải theo… lề thói, khác đi là phải… ném đá.

Khi Trương Đình Anh dẫn dắt công ty tốt, thành công, “dư luận” khen anh quyết đoán, dám nghĩ dám làm. Khi Trương Đình Anh thất bại, phải rời vị trí CEO, “dư luận” lại kể tội: ai bảo không khiêm tốn, khác người, không biết đối nhân xử thế…

Thế nào là không có tuổi thơ?

Không chịu “rút kinh nghiệm” từ trường hợp Trương Đình Anh, cậu bé Đỗ Nhật Nam đang hứng chịu cơn mưa đá từ dư luận. Tội lớn nhất của cậu là đã không chịu suy nghĩ, nói năng giống những đứa trẻ bằng tuổi, can tội tự hào về những thành tích đạt được quá sớm, can tội mê sách “chính trị, xã hội, khoa học”…, lại còn dám mơ trở thành giáo sư tin học đầu tiên, chuyên gia mật mã của Việt Nam và Mỹ.

Trong đám đông đang “ném đá” Đỗ Nhật Nam, phần nhiều là các ông bố bà mẹ. Có chút gì đó vì Nam “can tội” giỏi hơn con họ. Phần lớn còn lại ứng xử theo quán tính vốn đã hằn thành rãnh được tôi luyện từ trong trứng nước.

Những sản phẩm giáo dục “lò gạch”, 100 viên như một, không chấp nhận sự khác thường – lúc nào cũng bắt những đứa trẻ phải nem nép sợ sệt, nói theo khuôn sáo – mới cố tình phớt lờ một đứa trẻ có quan điểm, góc nhìn riêng và dám thể hiện quan điểm đó để chú trọng chỉ trích những tiểu tiết “không nhìn vào người đối diện” khi xem Nam trả lời phỏng vấn.

Giáo sư Ngô Bảo Châu

Giáo sư Ngô Bảo Châu

Lại còn những quan tâm đầy cao cả Đỗ Nhật Nam bị mất tuổi thơ. Không hiểu “tuổi thơ” ở đây phải được hiểu theo tiêu chí nào.

Nếu là tuổi thơ theo nghĩa hạnh phúc của con người thì phải được biện giải theo cách: con người (trong đó có trẻ em như Nam) được tự do tìm hạnh phúc trong đam mê của mình, và Nam mê sách.

Không lẽ Nam phải có “tuổi thơ” bằng cách dán mắt vào màn hình game online, tivi, đồ chơi đắt tiền… hay học ngày học đêm như những đứa trẻ khác?

Chỉ có thể nói một đứa trẻ nào đó (bị) mất tuổi thơ khi chúng rơi vào tình huống bắt buộc phải làm việc gì hay sống một cuộc sống chúng không mong muốn.

Ví dụ: lao động kiếm sống vì nghèo đói, không có người giám hộ; bắt buộc cầm súng vì chiến tranh, v.v… Ở đây Nam được phiên lưu bay bổng trong thế giới sách của cậu, và chắc chắn cậu thích thú ở đó. Lý do gì nói Nam “không có tuổi thơ”?

Nói cách khác, chính những người ném đá Nam “không có tuổi thơ” vì họ được thừa hưởng những quy tắc và giáo lý ứng xử còn nhiều định kiến và nặng nề trong xã hội; không cho phép con người được mạnh dạn có những suy nghĩ riêng và dám thể hiện suy nghĩ ấy, không dám đứng ngoài quán tính đám đông.

Thế mới có chuyện những học sinh bị trừng phạt không thương tiếc vì dám “cãi” thầy cô giáo. Thầy cô giáo cũng là người, chẳng lẽ không bao giờ sai.

Những nhà giáo dục cũng là người, chương trình của họ cứ soạn ra là hoàn hảo, và trẻ em không bao giờ được phép có phát hiện hay có quan điểm riêng?

Không thể trở thành Ngô Bảo Châu tiếp theo?

Định kiến: trẻ con phải nghe người lớn, người trẻ phải “noi gương” già đã làm các mầm thiên tài chẳng nảy ra được, vì vừa nhô đầu lên đã bị đánh bẹp. Xã hội sẽ đi mãi một đường ray cũ rỉ, mà chẳng biết đường đó đúng hay sai. Ai (được phép) lái tầu đi đường khác.

Hơn nữa, chú trọng vào những tiểu tiết “không khiêm tốn” “không nhìn thẳng vào người đối diện”… theo hướng quy kết Nam không lễ phép theo chuẩn mực quy định cho một đứa trẻ, người ta bỏ qua hoặc cố tình phớt lờ việc Nam rất tinh tế và tôn trọng nguyên tắc: tôn trọng giá trị này, nhưng không làm tổn thương giá trị khác.

Cậu bé Đỗ Nhật Nam

Cậu bé Đỗ Nhật Nam

Em so sánh Tiếng Anh có lợi thế này, Tiếng Việt có cái hay thế kia; giáo dục của Việt Nam có thể chưa tiên tiến bằng Mỹ, Nhật; nhưng có lợi thế sân nhà, ngôn ngữ và văn hóa..vv..

Nam luôn nhìn ra và định lượng công bằng về các giá trị. Một thái độ điềm đạm và tỉnh táo, đáng trân trọng. Theo tôi đó là sự thành công nhất của bố mẹ Nam, ngoài sự thông minh thiên bẩm không có gì phải bàn cãi của em.

Tại sao Nam phải “khiêm tốn” khi những phẩm chất của em là có thực, đã được chứng minh qua những thành tích cụ thể. Trân trọng giá trị và thành quả của mình là không chỉ là công bằng với chính mình, là còn thể hiện sự chính trực, đường hoàng, khẳng khái.

Thái độ của Nam cũng giống thái độ của GS Ngô Bảo Châu khi anh nói: “cá nhân tôi thấy xứng đáng”, khi có lời này khác về việc anh được Nhà Nước tặng nhà. Bản thân mình không công bằng với chính mình, tỏ ra khiêm tốn nghĩa là giả tạo. Tại sao “người lớn” ép buộc Nam phải tỏ ra e dè, máy móc khi thể hiện mình.

“Người lớn” hùng hồn kết luận rằng Nam già dặn, phán quyết em mắc bệnh ngôi sao và “sẽ ngã đau”. Nhưng “người lớn” không thấy rằng chính ước mơ chuyên gia mật mã, giáo sư đầu tiên, Hà Nội tuyệt vời… chính là phần trẻ con của em, hồn nhiên trong sáng, bay bổng.

Không lẽ cha mẹ em phải nói cho em biết: con học ở Hà Nội, bố mẹ phải “chạy trường”, Việt Nam không/chưa có Viện Mật mã, xây dựng được nó phải vượt qua muôn nghìn lực cản, trong đó cả những định kiến sẵn có đang nhắm vào em. Hay muốn trở thành giáo sư ở Việt Nam em phải “được lòng” vô số người… Chẳng có bố mẹ nào muốn làm vẩn đục con theo cách đó, bố mẹ Nam đương nhiên càng không.

Một đứa trẻ có tư duy sắc bén, định hướng rõ ràng như vậy – chưa ai dám nói em sẽ làm được những gì – nhưng có thể khẳng định ngay em sẽ không đi chệch hướng, không trở thành một con người bạc nhược, méo mó giống như nhiều tâm hồn chông chênh không định hướng ngoài xã hội kia.

Một bộ phận “người lớn” đi quá xa khi thành lập các trang web bôi nhọ, vùi dập em không thương tiếc. Đặt ngoài việc vi phạm Quyền trẻ em, quyền tự do ngôn luận, những “người lớn” đáng tuổi ông bà cha chú của Đỗ Nhật Nam có hả hê khi dày vò hành hạ một đứa trẻ 11 tuổi như vậy không.

Cả dãy số 0 vẫn chỉ là 0, cho đến khi số 1 đứng vào đầu hàng. Những Đỗ Nhật Nam chính là số 1.

Tại sao Đỗ Nhật Nam không thể trở thành những Ngô Bảo Châu tiếp theo. Hay chúng ta phải cay đắng thừa nhận: thiên tài sẽ không xuất hiện ở Việt Nam.

(HTCS)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@truongtansang.net

Hiện chưa có phản hồi nào.

Gửi phản hồi