Trương Tấn Sang » Thời sự » Carl Thayer: 8 lý do khiến quan hệ Việt-Mỹ đang bước lên tầm cao mới

(Thời sự) - Việt Nam và Mỹ đã gác lại những sự khác biệt để cùng hướng đến một tương lai hợp tác song phương đầy hứa hẹn sau chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Tạp chí The Diplomat có trụ sở tại Tokyo ngày 13/7 đã đăng tải bài phân tích của Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia nghiên cứu về Biển Đông tại Học viện Quốc phòng Australia (Đại học New South Wales) về những lý do khiến ông nhận định rằng quan hệ Việt-Mỹ đang bước lên tầm cao mới.

Trong chuyến thăm kéo dài 5 ngày (6-11/7), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã gặp Tổng thống Mỹ Barack Obama, Phó Tổng thống Joe Biden cùng nhiều các quan chức cấp cao khác. Rõ ràng, chuyến thăm của TBT Nguyễn Phú Trọng đã đánh dấu mốc lịch sử trong quan hệ Việt-Mỹ. Điều này được thể hiện qua 8 lý do.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Thứ nhất, đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng gặp trực tiếp ông Obama tại phòng Bầu Dục ở Nhà Trắng. Đây là sự công nhận của Mỹ đối với vai trò lãnh đạo quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ông Obama vẫn còn cơ hội đến thăm Việt Nam trước khi nhiệm kỳ khép lại. Điều này sẽ tiếp tục thể hiện sự tôn trọng của Mỹ đối với Việt Nam. Cuộc gặp gỡ của TBT Nguyễn Phú Trọng cũng sẽ tạo tiền đề cho các chuyến thăm Mỹ trong tương lai của các nhà lãnh đạo Việt Nam.

Thứ hai, TBT Nguyễn Phú Trọng và ông Obama đã nhất trí theo đuổi “mối quan hệ sâu sắc, thực chất trên cơ sở tôn trọng sự khác biệt cơ bản trong hệ thống chính trị, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của hai nước”.

Thứ ba, cả hai nhà lãnh đạo đã cam kết tăng cường mối quan hệ đối tác toàn diện bằng cách mở rộng các chuyến thăm cấp cao cũng như tạo cơ chế để thực hiện 9 lĩnh vực nêu trong trong thỏa thuận năm 2013.

Ngày 7/7 vừa qua, Việt Nam và Mỹ đã ký 4 thỏa thuận, bao gồm việc Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, hỗ trợ nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, hợp tác giải quyết các mối đe dọa đại dịch và hỗ trợ kỹ thuật cho vấn đề an toàn hàng không.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dự lễ bàn giao máy bay Boeing 787 Dreamliner cho Vietnam Airlines.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dự lễ bàn giao máy bay Boeing 787 Dreamliner cho Vietnam Airlines.

Theo đó, PetroVietnam và Murphy Oil đã ký thỏa thuận hợp tác chung, Đại học Harvard được nhận quyền thiết lập trường Fulbright ở Việt Nam cũng như việc Việt Nam nhận chiếc máy bay Boeing 787 Dreamliner đầu tiên.

Thứ tư, cả hai nhà lãnh đạo cam kết hợp tác với các quốc gia khác, tham gia đàm phán Hiệp định đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) và sẵn sàng thay đổi để đạt được các thỏa thuận cao cấp.

Thứ năm, Việt Nam và Mỹ cam kết cùng hợp tác để đóng góp vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương ở cả song phương và đa phương, thông qua các tổ chức khu vực như APEC, ASEAN, hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN cộng và hội nghị Thượng đỉnh Đông Á.

Thứ sáu, TBT Nguyễn Phú Trọng và ông Obama đã đặt ra khuôn khổ để giải quyết vấn đề căng thẳng trên Biển Đông. Tuyên bố chung giữa hai nước nhấn mạnh những tranh chấp hàng hải cần phải được giải quyết trên cơ sở luật pháp quốc tế và hòa bình.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Cả hai nước đều lo ngại trước những diễn biến căng thẳng có chiều hướng gia tăng gần đây ở Biển Đông. Hai bên đã nêu lên yếu tố cấp thiết của việc gìn giữ các quyền tự do quốc tế trên biển và trên không; hoạt động thương mại phù hợp với luật pháp; an toàn và an ninh hàng hải; phản đối những hành động gây căng thẳng; đảm bảo rằng các hoạt động dựa trên luật pháp quốc tế và không bị ép buộc, hay đe dọa

sử dụng vũ lực.

Thứ bảy, hai nhà lãnh đạo đồng ý tăng cường mối quan hệ hợp tác về an ninh và quốc tế trên phương diện an ninh hàng hải, nhận thức về an ninh hàng hải, thương mại quốc phòng và trao đổi công nghệ quốc phòng. Những cam kết này sẽ mở ra cơ hội hợp tác mới giữa hai nước thông qua Bộ Quốc phòng Mỹ và Bộ Quốc phòng Việt Nam.

Carl Thayer: 8 lý do khiến quan hệ Việt-Mỹ đang bước lên tầm cao mới - Ảnh 4

Giáo sư Carl Thayer

Theo Giáo sư Carl Thayer, Việt Nam mong muốn dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận ITAR vốn áp đặt từ những năm 1980. Hiện Việt Nam chưa xác định quan tâm đến vũ khí và công nghệ nào của Mỹ một khi ITAR chưa được dỡ bỏ hoàn toàn. Mỹ từng khẳng định sẽ tập trung nâng cao an ninh hàng hải cho Việt Nam bằng việc nâng cao năng lực của lực lượng Cảnh sát biển.

Cuối cùng, Việt Nam và Mỹ đều thẳng thắn thừa nhận những khó khăn và thách thức trong mối quan hệ song phương và cam kết đối thoại tích cực, thẳng thắn trên cơ sở xây dựng để giảm bớt sự khác biệt và xây dựng lòng tin. Thời gian sẽ là câu trả lời cho mối quan hệ đối tác toàn diện Việt-Mỹ, Giáo sư Carl Thayer nhận định.

(Theo Người Đưa Tin)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@truongtansang.net